Konya i wirujący derwisze

Konya ma niezwykle złożoną i bogatą historię. Ślady osadnictwa w samej Konyi sięgają III tysiąclecia p.n.e. Później miejsce to było zamieszkane przez Hetytów, którzy nazwali je Amandrą lub Kuwanem. Gdy około 1200 r. p.n.e upadło imperium Hetytów pojawili się Frygowie spokrewnieni z Grekami, a osada zmieniła nazwę na Kowania. Po nich w VIII w. p.n.e. przyszli Grecy i swoje miasto nazwali Ikonium. Państwo frygijskie upadło 100 lat później na skutek najazdu Kimmerów, którzy w 546 r. p.n.e. zostali pobici przez Persów. Tych z kolei w roku 333 p.n.e wyparł Aleksander Wielki. W okresie hellenistycznym miasto przechodziło pod panowanie Seleucydów i królestwa pergamońskiego, aż wreszcie na mocy testamentu ostatniego króla Pergamonu Attalosa III znalazło się w granicach imperium rzymskiego jako Iconium. Był rok 133 p.n.e. W czasach bizantyjskich, w okresie od VII do IX w. miasto wielokrotnie najeżdżali Arabowie. Jego turecka historia zaczyna się w roku 1071 gdy po słynnej bitwie pod Manzikertem Seldżucy pobili bizantyjskiego cesarza Romanosa IV Diogenesa. To oni po raz pierwszy nazwali miasto Konya i w XI w. ustanowili tu nową stolicę sułtanatu Rum.
 
Jedziemy drogą wijącą się przełęczami gór Taurus Naszym celem jest klasztor zakonu mewlewitów założony w XIII w przez Celaleddina Rumiego Wewnętrzny dziedziniec - Şadırvan (fontanna ablucyjna) a w głębi mauzoleum Mevlany
Seldźucka Konya przetrwała trzecią wyprawę krzyżową, a oblegana przez Fryderyka Barbarosę okupiła swoją wolność zaopatrzeniem armii na dalszą podróż na wschód. Odtąd miasto rozwijało się spokojnie, wzniesiono wiele wspaniałych budowli, z których część przetrwała do dziś. Złotym wiekiem dla sułtanatu i miasta był początek XIII w. gdy rządzili tu najwybitniejsi sułtanowie. Pod koniec wieku sułtanat upadł, a ziemie przeszły pod panowanie Turkmenów. W XIV w. wyparł ich osmański sułtan Bejazyd, a gdy ten dostał się do niewoli mongolskiej pobity przez Tamerlana, na ziemie Konyi powrócili Karamanidzi. Ostatecznie w roku 1466 wyparł ich Mehmed II Zdobywca i odtąd Konya rozwijała się w granicach imperium osmańskiego.
 
Z zewnątrz otaczają go budynki klasztorne - mieszczące cele dla derwiszy i kuchnię (XVI w.) Kompleks jest wizytówka Konyi - stolicy prowincji Konya liczącej dziś 1,4 mln mieszkańców Muzealna ekspozycja to stare manuskrypty (IX w.), oprawa Koranu z XIII w. ubiory, dywany i instrumenty
Do Konyi ciągną miliony pielgrzymów by odwiedzić dawną siedzibę zakonu mewlewitów, a dziś mauzoleum jego założyciela i wielkiego mędrcy Mevlany Calaleddina Rumi. Jeśli spotkaliście się kiedyś z pokazem rytualnego tańca derwiszy to właśnie tu możemy dotknąć jego historii i zobaczyć miejsca, w których ćwiczono tę niezwykłą umiejętność. Pokaz, prezentowany często dla rozrywki w krajach arabskich, ma jednak niewiele wspólnego z oryginalnym, mistycznym tańcem zakonników noszącym nazwę Sema.
 
Prawa uniesiona ręka derwisza i lewa skierowana w dół symbolizują przekazanie błogosławieństwa Na uliczce przyległej do klasztoru pierwsze spotkanie z tureckimi kramikami Spojrzenie na kompleks z dzisiejszej ulicy czystego i niezwykle kolorowego miasta
Wszystko zaczęło się w roku 1220 gdy na zaproszenie sułtana Alaeddina I Keykobada do Konyi przybył znany teolog Behaeddin Veled z synem Celaleddinem. Celaleddin urodzony w 1207 r. w Afganistanie uczył się początkowo od ojca, a po jego śmierci u Burhaneddina Termiki. Potem w Aleppo i Damaszku. W 1244 roku spotkał na swojej drodze wędrownego derwisza Semseddina Tebrizi, który całkowicie odmienił jego relację między własnym bytem, a miłością do Boga. Oddał się modlitwie połączonej z muzyką i ekstatycznym tańcem doprowadzając do zjednoczenia swego bytu z Bogiem. W tym czasie powstały jego najważniejsze dzieła filozoficzne i teologiczne istotne także dla współczesnego islamu. Mevlana czyli Wielki Mistrz zmarł 17 grudnia 1273 i pomimo, że chciał skromnego pochówku w jego pogrzebie uczestniczyły tysiące ludzi. Jego syn Sultan Veled założył bractwo wirujących derwiszy zwane też zakonem mevlana, które za Osmanów zdobyło niezwykle silną pozycję w kraju, a jego członkami było wielu kolejnych sułtanów. Zakon przetrwał do roku 1925 gdy Atatürk zakazał jego działalności ze względu na konserwatywne i monarchistyczne poglądy. Klasztor zamieniony w muzeum jest miejscem pielgrzymek i kultu, a bractwo, odrodzone w latach 60-tych jako stowarzyszenie kulturalne, zbiera się co roku 17 grudnia rozpoczynając całodzienny festiwal.