Delhi - Grobowiec Humajuna
 
Po śmierci Babura jego tron w wieku 22 lat odziedziczył Humajun. Był człowiekiem niezwykle łagodnym, zafascynowanym astrologią, poezją i okultyzmem. Nie nadawał się na wojownika chociaż już na początku jego rządów pojawiły się dwa poważne zagrożenia. Sultan Bahadur z Gudźarat na południowym zachodzie i Sher Shah Suri  na wschodzie. Kiedy Humajun uzyskał informacje, że Sultan Bahadur zamierza zaatakować ziemie Mogołow z pomocą Portugalczyków zebrał armię i ruszył na Bahadura. Jego atak był spektakularny i w ciągu miesiąca zdobył forty Mandu i Champaner. Jednakże, zamiast ostatecznie rozbić wroga, zaprzestał kampanii upojony połowicznym sukcesem. Wykorzystał to Sher Shah i ruszył na Delhi. W opisie tej wojny znów pojawiło się niezdecydowanie, a nawet zdrada i ostatecznie mozolnie budowane przez Babura państwo stanęło na krawędzi katastrofy. W 1544 roku Humajun był zmuszony schronić się na dworze szacha Persji, gdzie spędził dziesięć lat, osiągnąwszy znakomitą wiedzę o kulturze perskiej i architekturze Timurydów w Samarkandzie i Heracie. W końcu udało mu się zebrać armię i w roku 1555 cudem odzyskać  skrawek Indii wokół Delhi. Przywiózł ze sobą dwóch słynnych perskich mistrzów miniatury, którzy wprowadzili artystów mogolskich w arkana tej sztuki. Wprowadził srebrną rupię o wadze 175g czystego srebra, która utrzymała się pod władzą Mogołów i Kompanii Wschodnioindyjskiej aż do roku 1835. Za jego czasów w armii mogolskiej pojawili się też strzelcy na wielbłądach. Niestety niedługo cieszył się swoim sukcesem bo parę miesięcy po powrocie do Indii spadł ze stromych, kamiennych schodów swojej biblioteki w Purana Qila w Delhi i skręcił kark. Tragiczną śmierć władcy utrzymywano w tajemnicy przez siedemnaście dni, aż do czasu rozstrzygnięcia praw do sukcesji.
 
Zachodnią bramę zdobią sześciościenne gwiazdy z białego marmuru Główna część grobowca to budowla o wysokości 47 m i szeroka na 300 m Wchodzi się tu po stromych, kamiennych schodach prowadzących na obszerny taras
Budowę jego grobowca zleciła żona Hamida Banu Begum w 1562 roku, a projektował go perski architekt Mirak Mirza Ghiyath. Miejsce zostało wybrane na brzegu rzeki Jamuny, ze względu na bliskość do Nizamuddin Dargah - mauzoleum słynnego sufickiego świętego Delhi, Nizamuddin Auliya. Dziś znajduje się on w jednej z bardziej ekskluzywnych dzielnic mieszkalnych Nowego Delhi Nizamuddin East, w pobliżu cytadeli Dina-panah znanej również jako Purana Qila (Stary Fort) ufundowanej przez Humajuna w roku 1533. Budowę grobowca rozpoczęto w roku 1565 i zakończono w 1572. Początkowo ciało cesarza złożono w jego pałacu w Purana Quila, ale szybko przeniesiono je na teren dzisiejszego Penjabu w obawie przez zniszczeniem grobowca przez hinduskiego króla Hemu, który w roku 1556 pokonał Mogołów i zdobywając Delhi zajął pałac.
Budowla w stylu perskim, z czerwonego piaskowca i zwieńczona kopułą z białego marmuru, była otoczona 30 hektarowym ogrodem składającym się z czterech kwadratów, z których każdy podzielono na cztery kolejne. Centralne kanały wodne znikające pod grobowcem i pojawiające się z jego drugiej strony miały nawiązywać do wersetu Koranu mówiącego o rzekach płynących pod ogrodami raju.
  
Na granicy parku Nila Gumbad grobowiec jednego z późniejszych dworzan cesarza z około 1626 r Perskie ogrody nawiązujące do islamskiego wyobrażenia raju były w XVIII w. ogrodami warzywnymi Komora grobowca zwieńczona jest kopułą o średnicy 42 m i zakończoną iglicą i wysokości 6m
Jak na tamte czasy był to na tym terenie ewenement architektoniczny. Niestety dość szybko stracił swój  blask, bo na skutek przeniesienia stolicy do Agry nawet utrzymanie ogrodów stało się zbyt kosztowne. Jednak jeszcze w 1611 roku angielski kupiec William Finch opisywał wnętrze grobowca jako nasycone przepychem, wspominał obecność perskich dywanów, małego namiotu nad sarkofagiem przykrytym białym płótnem, na którym spoczywały kopia koranu, szabla, turban i buty cesarza.
Dziś mauzoleum jest grobowcem Humajuna, jego żony Hamidy Begum, a także Dary Shikoha syna późniejszego cesarza Shah Jahana i kilku innych znaczących Mogołów.

Po śmierci Humajuna tron cesarstwa mogolskiego przypadł Akbarowi, który nieoczekiwanie  został cesarzem w wieku 13 lat. Później stał się Akbarem Wielkim i doprowadził niemal do całkowitego zjednoczenia Indii.
O nim opowiem Wam jednak przy okazji pobytu w stolicy Wielkich Mogołów - Agrze. Aby pozostać w Delhii musimy przenieść się mniej więcej do roku 1638, gdy na tronie cesarskim zasiada wnuk Akbara i syn Salim Jahangir'a - Shah Jahan. Ale o tym już na kolejnej stronie.
 
 

Delhi - Rama Masjid